1 ay önce
1 ay önce

Bilim adamlarına nazaran Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısına karşı şiddetli alerjik reaksiyonlar son aşama ender


Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısını alan averaj her yüz bin kişiden yalnız biri şiddetli alerjik reaksiyonlar geçirdi.

ABD’li sıhhat yetkilileri’nin geçtiğimiz Çarşamba günü yapmış olduğu açıklamada, aşı ile bağışıklık kazanmanın faydalarının, aşının malum risklerinden büyük seviyede daha ağır basmış olduğu vurgulandı.

Hastalık Denetim ve Önleme Merkezlerinden gelen verilere nazaran, 14 Aralık’tan 23 Aralık’a kadar bildirilen 1.893.360 aşı’nın uygulanmasının peşinden yalnız 21 anafilaksi vakası belgelendi. Uygulanan her  bir milyon dozda averaj 11,1 anafilaksi vakası oluştuğu açıklandı.

Normalde grip aşısı, uygulanan her bir milyon doz başına ortalama 1,3 anafilaksi vakasına niçin olur. Grip aşısı ile kıyaslanıldığında Pfizer aşısındaki anafilaksi oranı ortalama on kat daha çok.

Aşının yararları

Daha iyi korunma için iki doz aşı gereklidir. İki doz tamamlandıktan sonrasında COVID-19’a karşı maksimum korumaya ulaşılması bir iki hafta daha sürebilir. Pfizer-BioNTech ve Moderna tarafınca geliştirilen bu aşıyla uzun vadeli korunma mevzusunda şu anda data bulunmamaktadır. İhtimali düşük olmakla beraber, aşılandıktan sonrasında bile COVID-19 olabilirsiniz. Fizyolojik mesafe, maske takma ve hastaysanız evde kalma şeklinde halk sağlığı önlemlerine devam edilmesi önemlidir. Sıhhat çalışanları ve öteki personel, aşılandıktan sonrasında bile kişisel koruyucu donanım (KKD) giymeyi sürdürmelidir. (1)

Yan tesirleri

27 ile 60  yaş arasındaki (averaj 40 yaşındaki)  21 olay’nın ikisi hariç tümü epinefrin ile tedavi edildi. Epinefrin ile tedavi edilen 19 olay  (vakaların %90’ı) kadınlardan oluşmaktadır. Vakalarda görülen semptomlar averaj 13 dakika içinde başlayıp, başlangıç süresi 2 ile 150 dakika içinde değişkenlik gösteriyor.

4 olay (vakaların %19’u) 3 tanesi yoğun bakım olmak suretiyle hastaneye yatırıldı,  geri kalan 17 olay  (vakaların %81’i) acil serviste tedavi edildi. Meydana getirilen araştırma sürecinde vakaların biri hariç hepsi eve gönderilmiş ya da araştırma esnasında iyileşmiş ve ölen olay bulunmuyor.

Vakalarda görülen anaflaksi semptomlarında; ciltte döküntü ve kızarıklık, boğazda tıkanıklık hissi, dil ve dudaklarda şişme, ürtiker, nefes almada güçlük, ses kısıklığı, mide bulantısı ve inatçı kuru öksürük saptandı.

Risk ve yarar analizi

Robert-Koch Enstitüsü’ne bağlı Sürekli Aşı Komisyonu üyesi Christian Bogdan’ın verdiği bilgilere nazaran aşı yaptırma sonucu genel anlamıyla risk-fayda analizine dayanıyor. Alman haber ajansına değerlendirmede bulunan uzman, “Koronavirüse yakalandığı takdirde ölüm riski yüzde 20 olan yaşlı bir şahıs aşı olduğu takdirde ciddi yan etkinin ortaya çıkması riski 50 binde 1 ise bu riski göze almak gerekir” dedi. Öteki taraftan Bogdan, evlatların aşılanmasının ise lüzumlu olmadığı belirtiyor, zira evlatların Covid-19’dan dolayı ölüm olasılığı neredeyse sıfır.(2)

Ek olarak uzman hamile ve emziren hanımefendilerin da bu konudaki verilerin eksikliğinden dolayı aşı yaptırmaması icap ettiğini belirtiyor. ABD Hastalıkları Denetim ve Önleme Merkezi (CDC) ise hamile ve emziren hanımefendilerin tabip tavsiyesi ile mRNA aşıları ile aşılanmasının sakıncası olmadığını belirtiyor. (3)

Devam eden araştırmalara baktığımızda;

ABD şu ana kadar bir tanesi Pfizer diğeri Moderna tarafınca üretilmiş iki aşının acil durumda kullanılmasına yetki verdi. Her iki aşı da son teknoloji mRNA (mesajci ribonükleik asit) teknolojisine dayanılarak üretilmiştir ve yetkililer her iki aşıya da aşıların içerdigi maddelere karşı malum alerjik tepki öyküsü olan kişilerin aşıyı almaktan kaçınmasını tavsiye eden uyarı etiketleri eklediler.

Bunun yanında ilk doza karşı aşırı tepki gösteren kişilerin de aynı şekilde ikinci dozu almamalarına karşı uyarıda bulunulmuş oldu.

Pfizer aşısından yedi gün sonrasında ABD tarafınca kullanımına yetki verilen Moderna aşısının sebep oldugu anafilaksi sıklığı ile ilgili ya da iki aşı içinde çıkabilecek ihtimaller içinde mühim farkları belirtecek kafi data hemen hemen bulunmuyor. Tepki oluşumundaki ön hipotezlerden biri, daha ilkin onaylanmış bir aşıda asla kullanılmamış sadece laksatifler, şampuanlar ve diş macunları şeklinde günlük ürünlerde bulunan bileşik olan polietilen glikolün (PEG) varlığıdır.

Kaynakça

  1. COVID-19 Aşıları | Toronto Public Health (PDF)
  2. Korona aşısının riskleri ve yan tesirleri | DW Türkçe
  3. Coronavirus (COVID-19) vaccine | NHS
Paylaşın

Sponsor