1 ay önce
1 ay önce

Dünya’nın kabuğunun derinliklerindeki elektrik alanları elmasın kristallenmesini sağlıyor


Bilim adamları elmasın oluşumuna ilişkin bir başka ayrıntıya ulaştı: Dünya’nın kabuğunun derinliklerinde bulunan elektrik alanları kristallenmeyi tetikliyor. Aşırı ısı ve basınçlardan başka, erimiş kayaçlardan elmas oluşumunda kimyasal olarak oluşan gerilim gradyanları da bir rol oynuyor olabilir.

Pek oldukca organik elmas Dünya’nın kabuğunda milyarlarca yıl ilkin, kabuğun derinliklerinde oluştu. Çoğunluğu 200 kilometre derinliğinden geliyor, bazılarının geldiği yer ise 800 kilometreyi buluyor. Kabuktaki kısmen erimiş kayaç karışımında redoks tepkimeleri ile elementel karbondan kristalleniyor.

Elektrik alanların yardımı ile kristallenen elmaslar gri üçgenler olarak rahatça görülüyor.

Sadece elmasın iyi mi oluştuğu hâlâ bir sır hüviyetinde. Rusya ve Almanya’daki bir araştırma ekibi, elmasın kristallenmesi için daha ilkin düşünülmemiş bir detay olan elektrik alanlarının düşünülmesi icap ettiğini altını çizdi.

Araştırmacılar karbonatça varlıklı minerallerin bir karışımı olan suni manto eriyiğini 7,5 GPa tazyik ve 1600 °C’ye varan sıcaklıklara hususi olarak yapım edilmiş elektrokimyasal hücrelerde maruz bıraktıklarında, yalnızca 1 V’lik elektrik alan ile katotta grafit ve elmas oluşumunu gördüler. Sentezlenmiş elmaslar organik elmaslara sekizyüzlü yapı ve yüksek azot içinde ne olduğu bakımından benzer karakteristikler sergiliyor.

Mantoda gerilim farkı muhtemelen eriyiklerin ve yüksek elektriksel iletkenliğe haiz akışkanların hareketi ile oluşuyor ve öteki redoks tepkimeleri de burada mevcut olabilir – bu elektrik alanlarının ne kadar büyük olduğu hakkında pek birşey bilmiyoruz. Araştırma ekibinin önerisine gore elektrik alan karbonatların karbona daha kolay ve yalın hale getirilmesi ve elmasların kristallenmesinin tetiklenmesinden görevli.

Kaynak: Electric fields deep in Earth’s mantle helps diamond crystallise | ChemistryWorld

Paylaşın

Sponsor