1 ay önce
1 ay önce

Karanlık fabrikalar bizlere iyi mi bir gelecek sunuyor?


Sanayi 4.0 ve gelişen teknoloji ile birlikte, karanlık fabrikalar hayatlarımızda daha fazlaca yer alacak şeklinde görünüyor. Peki insanoğlunun geçmişten beri gelen ‘’bilgisayarlar/robotlar bizi yönetecek’’ korkusu gerçekleşecek mi? Yoksa bu bilimkurgu romanlarının bir mevzusu olmaya devam mı edecek? Bizleri iyi mi bir gelecek bekliyor?

Karanlık fabrikalar

Karanlık fabrikalar (Lights-out Manufacturing), bir başka deyişle ışığa gereksinim duymayan fabrikalar, tamamen otomatik sistemlerle donatılmış ve bünyesinde insanoğlunun varlığına gereksinim duymayan yapılardır. Karanlık fabrikalar insan gücüne dayalı olmayan, komut verildiği süre insan gücünün yapmış olduğu hatta yapamayacağı şeyleri gerçekleştirebilen robotlardan oluşuyor. Bu da değişen teknolojinin ne kadar ilerlediğini,ne büyük gelişmeler kaydettiğimizi ortaya çıkarıyor. İnsanoğlu teknoloji çağlarında devrim yaratmaya devam ediyor!

Peki bu gelişmeler insanlığı iyi mi etkileyecek? Avantajlı yönleri ağır basıyor olsa da öyleki bir dezavantajı var ki, insan düşünmeden edemiyor. İnsan gücüne gerek kalmadığı süre biz ne olacağız? Mesleklerimiz ne olacak, neye evrilecek?

Karanlık fabrikaların geçmişine bakarsak 1784 yılına gitmemiz gerekecek. Mühendis Oliver Evans’ın emek harcamaları ilk karanlık yapınak deneyimlerindendir diyebiliriz. Karanlık yapınak günümüze ilişik şeklinde dursa da çok da fazla yeni bir düşünce değil. Bu fikre gitgide daha da alışacağız şeklinde görünüyor.

Fabrikalar değişmeli mi?

’Araştırmalara nazaran ABD’de, imalat sektöründe 2 milyona yakın istihdam açığı bulunuyor. Nitelikli çalışan bulmak ,bilhassa minik ve orta ölçekli işletmeler açısından giderek zorlaşıyor. Amerikan İmalatçılar Birliği verilerine nazaran 252 bin imalat şirketinin bir tek 3.700’ü 500’den fazla insan istihdam ediyor. Çoğunluğu ise 20 kişiden azca insan çalıştırıyor. Üretim kalitesi, ekipman verimliliği ve iş kazalarının önüne geçilmesi de otonom fabrikaları cazip kılan etkenler içinde içeriyor. Zehirli maddelerin, yüksek sıcaklıkların, ölümcül gazların söz mevzusu olduğu ortamlar insan sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Bilhassa bu tür işlerin otonom sistemlere bırakılması fazlaca daha güvenli bir üretim olanağı sunuyor. Mesela petrol ve gaz sektörü güvenlik ve sıhhat kaygılarının ön plana çıkmış olduğu sektörler içinde içeriyor. Houston Chronicle gazetesinin haberine nazaran, bir yıl içinde petrol ve gaz üretim tesislerinde 79 işçi bir organını yitirdi, 82 şahıs ezildi, 92 şahıs yandı, 675 kişinin kemikleri kırıldı ve 65 insan yaşamını yitirdi.’’

Bu verilere bakıldığında fabrikaların bir değişime gitmesi gerektiği kaçınılmaz. İnsanların gereksinim duyduğu şeylere (ısıtma, soğutla, aydınlatma, mola ihtiyacı, yiyecek ihtiyacı vs.) gerek duymayan robotlar büyük bir verimlilik sağlamanın yanı sıra insan gücünün fazlaca daha üzerine çıkabilir. Bir tek komut alması kafi. Bu robotların duygusal anlamda da fizyolojik anlamda da bir soruna yol açma  olasılığı insanlara oranla daha azca. Siz ne derseniz onu meydana getiren, yiyecek yemeyen ,yorulmayan, uyumayan, ışığa ihtiyacı olmayan, mola vermeyen, işe geç kalmayan bu robotlar, verimlilik anlamında bizi rahatlatıyor.

Karanlık fabrikalar yardımıyla ülkeler birbirlerine gereksinim duymayacak

Ucuz üretim sebebiyle senelerdir Çin ile çalışan birçok şirket, karanlık fabrikalar yardımıyla üretimlerini kendi vatanlarında yapabilecekler. Uzun süreden beri üretimini Çin’de meydana getiren Adidas, ana vatanı Almanya’ya geri dönüş yapıyor. Ayakkabıları da insanoğlu değil robotlar üretiyor. Üretim artığı seviyesi de karanlık fabrikalar yardımıyla düşüyor. Bu da fabrikaların pozitif yönde yanlarından bir tek bir tanesi.

Endişelenmeli miyiz?

Bu gelişmelerin her biri hem insanlık hem de dünyamız adına fazlaca sevindirici. Çevresel yönden, iş gücü yönünden, verimlilik anlamında teknolojik gelişmelere yol açabilecek bir durum olması bakımından yararlı olan bu fabrikalar bizi iyi mi negatif etkileyecek? İşlerimizi elimizden alarak. McKinsey Global Institute verileri 2030 yılına dek 400 ila 800 milyon kişinin otomasyon sebebiyle işini kaybedeceğini gösteriyor.

Bu fabrikalarla birlikte birçok insan işlerini kaybedecek, bir çok meslek yok olacak, unutulacak ve biz daha değişik bir dünyada yaşamaya başlayacağız. Endüstri devriminde olduğu şeklinde…

Bakınız: Robotların Yükselişi: Suni Zekâ ve İşsiz Bir Gelecek Tehlikesi (Martin Ford)

Genel olarak yazılım alanında meslek grupları artmaya başlamış olacak, mekanikten anlayan insana gereksinim çoğalacak. Daha teknik bir güç aranıyor olacak. Nitelikli elemanlar istenecek. İnsanların meslekleri eğitimler sonucunda evrilmeye başlamış olacak, değişik meslek grupları önceki meslek gruplarının yerini dolduracak. Eğitime daha fazlaca gerek olan bir iş alanı ortaya çıkmış olacak.

Bakınız: Meslekler ve iş gücünün geleceği

Bu mevzuyla ilgili tartışmalar devam ediyor. Bir kesim fabrikaların getirmiş olduğu avantajların, işsizlikle karşılaşılan sorunlarla karşı karşıya geleceğini ve toplumsal olarak huzursuzluk yaratacağını düşünüyor. Gelirler ne kadar artarsa artsın ,toplumun refahı bozulacak. Ekonomiyi fazlaca yönden etkileyecek gelişmelere yol açacak bu fabrikalar.

Peki avantajları yararımıza kullanıp bu fabrikaları benimsemeye, meslek alanlarının değişmesine ve gelişmesine izin mi vereceğiz; yoksa işsizlik sorunlarıyla karşı karşıya gelmekten korkup,bu teknolojiyi bir kenara mı iteceğiz? Bunu ilerleyen günlerde göreceğiz.

Kaynakça

Paylaşın